{"id":1310,"date":"2020-05-11T15:27:48","date_gmt":"2020-05-11T15:27:48","guid":{"rendered":"https:\/\/vafris.is\/?page_id=1310"},"modified":"2020-05-20T10:44:27","modified_gmt":"2020-05-20T10:44:27","slug":"covid","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/vafris.is\/?page_id=1310","title":{"rendered":"COVID"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 \u00feessari s\u00ed\u00f0u eru teknar saman n\u00fdlegar ranns\u00f3knir um COVID \u00ed tengslum vi\u00f0 vatns- og fr\u00e1veitur.\u00a0<span style=\"font-weight: 300;\">Me\u00f0limum er bent \u00e1 <\/span><a style=\"font-weight: 300;\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/542826049082772\/?ref=bookmarks\">f\u00e9sb\u00f3kars\u00ed\u00f0u f\u00e9lagsins<\/a><span style=\"font-weight: 300;\">\u00a0til a\u00f0 koma me\u00f0 n\u00fd innsl\u00f6g og r\u00e6\u00f0a inntak \u00feessara ranns\u00f3kna.<\/span><\/p>\n<p>\u00cd grein sem birtist 6. ma\u00ed 2020 v\u00f6ru\u00f0u l\u00edffr\u00e6\u00f0ingar vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3lann \u00ed Stirling \u00ed Bretlandi vi\u00f0 m\u00f6gulegri smitlei\u00f0 \u00ed gegnum fr\u00e1veitukerfi\u00f0. Vi\u00f0 sk\u00f3lpd\u00e6lingu og losun \u00f3hreinsa\u00f0s sk\u00f3lps \u00ed vi\u00f0taka, t.d. um yfirf\u00f6ll \u00ed rigningum, geta myndast \u00f6rf\u00ednir \u00fa\u00f0adropar sem h\u00e6gt er a\u00f0 anda a\u00f0 s\u00e9r. Vita\u00f0 er a\u00f0 v\u00edrusinn sem fer \u00ed gegnum meltingaf\u00e6rin lifir lengur en s\u00e1 sem berst \u00fat \u00ed gegnum \u00f6ndunarkerfi\u00f0. \u00a0V\u00edrusinn hefur greinst \u00ed saur sj\u00faklings 33 d\u00f6gum eftir a\u00f0 hann n\u00e1\u00f0i s\u00e9r af \u00f6ndunareinkennum. Enn er l\u00edta\u00f0 vita\u00f0 um \u00f6rl\u00f6g COVID \u00ed vatnsumhverfi, en l\u00edp\u00ed\u00f0 hulsan \u00ed kringum veiruna gerir hana l\u00edklega til a\u00f0 heg\u00f0a s\u00e9r \u00f6\u00f0ruv\u00edsi en a\u00f0rir v\u00edrusar, og \u00fev\u00ed er \u00fe\u00f6rf \u00e1 frekari ranns\u00f3knum. Lesa m\u00e1 vi\u00f0tal vi\u00f0 Richard Quilliam \u00ed <em><a href=\"https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2020\/05\/200506133603.htm?fbclid=IwAR1RHR_pUBoDzlVcDdAOnleQmPDMG7A3a8lPCA_MoOwsNmVvCAIB7Q0YUbs\">Science Daily<\/a><\/em>\u00a0e\u00f0a s\u00e6kja s\u00e9r frumgreinina \u00ed <em><a href=\"eader.elsevier.com\/reader\/sd\/pii\/S0160412020312873?token=BDDD0F000D16B19019AABF91B7D8B9C8B854E40F3963980F4706C952368CCECAF412AAA315252C1A158B4285D77A876C\">Environment International<\/a><\/em>.<\/p>\n<p>Bandar\u00edska Umhverfisstofnunin <a href=\"https:\/\/www.epa.gov\/coronavirus\/frequent-questions-about-wastewater-and-septic-systems-and-coronavirus-covid-19\">EPA<\/a> bendir \u00e1 a\u00f0 s\u00f3tthreinsun sem er oft loka\u00ferep \u00ed hef\u00f0bundinni annars stigs sk\u00f3lphreinsun drepi l\u00edka COVID veiruna. \u00deannig s\u00e9 \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 veiran berist \u00ed vi\u00f0taka ef h\u00fan fer \u00ed gegnum sk\u00f3lphreinsist\u00f6\u00f0 sem beitir s\u00f3tthreinsun (t.d. kl\u00f3run, geislun me\u00f0 \u00f3son e\u00f0a UV lj\u00f3si). Vert er a\u00f0 nefna a\u00f0 s\u00f3tthreinsun er einungis g\u00f3\u00f0 lei\u00f0 a\u00f0 drepa veirur utan l\u00edkamans, ef s\u00f3tthreinsir er innbyr\u00f0ur skemmir hann mannsl\u00edkamann eins og veiruna, eins og sk\u00fdrt \u00ed n\u00fdlegu innleggi \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=79289&amp;fbclid=IwAR12hUACJolI-QstjAGw2cLkV5Snj8cnB3nZPy7gltC4T-7QkAbtlCVZ_VM\">V\u00edsindavef H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/a>.<\/p>\n<p>Al\u00fej\u00f3\u00f0lega Heilbrig\u00f0ism\u00e1lastofnunin (<a href=\"https:\/\/www.who.int\/publications-detail\/water-sanitation-hygiene-and-waste-management-for-covid-19?fbclid=IwAR3Vv7EuY8qizVC1dLYO8DWGOf8D98rwTBsU9WjW6domhuUfvHBgpJJb4Ow\">WHO<\/a>) hefur ekki raki\u00f0 COVID smit til \u00fa\u00f0adropa fr\u00e1 vatni innan fr\u00e1veitukerfisins utan l\u00f3\u00f0ar. \u00deannig er ekki m\u00e6lt me\u00f0 s\u00e9rst\u00f6kum varr\u00fa\u00f0arr\u00e1\u00f0st\u00f6funum fyrir starfsmenn veitufyrirt\u00e6kja vegna COVID, l\u00f6g\u00f0 er \u00e1hersla \u00e1 reglulegan hand\u00fevott. Hins vegar er tala\u00f0 um lei\u00f0ir til a\u00f0 draga \u00far smith\u00e6ttu sem getur myndast \u00e1 kl\u00f3settum. \u00cd minnisbla\u00f0i fr\u00e1 19. Mars 2020 greinir WHO fr\u00e1 mikilv\u00e6gi \u00feess a\u00f0 sj\u00faklingar noti eigi\u00f0 kl\u00f3sett, a\u00f0 passa\u00f0 s\u00e9 \u00e1 ekki myndist \u00fa\u00f0i fr\u00e1 kl\u00f3settinu \u00feegar sturta\u00f0 er ni\u00f0ur me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 loka kl\u00f3settsk\u00e1linni og loka kl\u00f3sett herberginu.\u00a0 Kl\u00f3sett sem eru samn\u00fdtt s\u00e9u \u00ferifin tvisvar \u00e1 dag af s\u00e9r\u00fatb\u00fanum r\u00e6stit\u00e6knum.\u00a0 \u00de\u00e1 er nefnt a\u00f0 \u00ed SARS faraldrinum 2003 m\u00e1tti rekja smit \u00ed fj\u00f6lb\u00fdlish\u00fasum til l\u00e9legs fr\u00e1gangs fr\u00e1veitulagna og illa hanna\u00f0s loftr\u00e6stikerfis.<\/p>\n<p>Margir hafa rannsaka\u00f0 hvort h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 greina SARS-CoV-2 \u00ed fr\u00e1veituvatni. Sk\u00f3lp getur gefi\u00f0 v\u00edsbendingu um \u00fatbrei\u00f0slu veirunnar \u00ed heilum samf\u00e9l\u00f6gum, sem er hentugt \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 margir eru einkennalausir og b\u00e6\u00f0i kostna\u00f0arsamt og d\u00fdrt a\u00f0 pr\u00f3fa einstaklinga. H\u00e9r m\u00e1 nefna nokkrar ranns\u00f3knir \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0<\/p>\n<ul>\n<li>Hollensku ranns\u00f3kn Willemijn Loddera og Ana Mariade Roda (1. apr\u00edl 2020, <em><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S246812532030087X?via%3Dihub\">The Lancet Gastroenterology &amp; Hepatology<\/a><\/em>)<\/li>\n<li>\u00c1str\u00f6lsku ranns\u00f3kn Ahmed og fleiri (15. Apr\u00edl 2020, <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0048969720322816\"><em>Sci Tot Envrion<\/em><\/a>)<\/li>\n<li>Ranns\u00f3kn fr\u00e1 Par\u00eds eftir Wurtzer og fl. (<a href=\"https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.12.20062679v1.full.pdf\">17. Apr\u00edl 2020<\/a>)<\/li>\n<li>Ranns\u00f3kn \u00e1 sk\u00f3lpi Kaupmannahafnar (<a href=\"https:\/\/pro.ing.dk\/watertech\/artikel\/forskere-finder-corona-i-koebenhavnske-kloakker-6408?utm_medium=email&amp;utm_source=pro.ing.dk&amp;utm_campaign=tipenven\">22. Apr\u00edl<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 \u00feessari s\u00ed\u00f0u eru teknar saman n\u00fdlegar ranns\u00f3knir um COVID \u00ed tengslum vi\u00f0 vatns- og fr\u00e1veitur.\u00a0Me\u00f0limum er bent \u00e1 f\u00e9sb\u00f3kars\u00ed\u00f0u f\u00e9lagsins\u00a0til a\u00f0 koma me\u00f0 n\u00fd innsl\u00f6g og r\u00e6\u00f0a inntak \u00feessara ranns\u00f3kna. \u00cd grein sem birtist 6. ma\u00ed 2020 v\u00f6ru\u00f0u l\u00edffr\u00e6\u00f0ingar &hellip; <a href=\"https:\/\/vafris.is\/?page_id=1310\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1310","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1310"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1339,"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1310\/revisions\/1339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vafris.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}